Matematik alanının en saygın ödüllerinden biri olarak kabul edilen Fields Madalyası, bu yıl tarihi bir ilke sahne oldu. Çin vatandaşı matematikçiler Hong Wang ve Yu Deng, ödüle layık görülen ilk Çin vatandaşları olarak tarihe geçti. İki isim, ABD’li John Pardon ve Kanadalı Jacob Tsimerman ile birlikte 2026 Fields Madalyası’nın sahibi oldu.
Kazanan dört matematikçinin her birine 15 bin Kanada doları para ödülü verildi. Ödül, uzun yıllardır çözülemeyen matematik problemlerine yaptıkları özgün katkılar nedeniyle sahiplerini buldu.
ABD’de düzenlenen törende takdim edilen Fields Madalyası, bilim dünyasında sıkça “matematiğin Nobel’i” olarak anılıyor. Dört yılda bir verilen ödül, 40 yaşın altındaki üstün başarı gösteren matematikçilere veriliyor.
ÜÇÜNCÜ KADIN FIELDS MADALYASI SAHİBİ
35 yaşındaki Hong Wang, ABD ve Fransa’daki akademik çalışmalarını sürdürürken elde ettiği başarıyla Fields Madalyası kazanan üçüncü kadın matematikçi unvanını aldı. Harmonik analiz alanında çalışan Wang, matematikçi Joshua Zahl ile birlikte Japon matematikçi Soichi Kakeya’nın 1917 yılında ortaya koyduğu ünlü probleme yönelik dikkat çekici bir çözüm geliştirdi.
“Kakeya problemi” olarak bilinen soru, bir kalemin ya da iğnenin tamamen döndürülebilmesi için ihtiyaç duyulan en küçük alanın ne kadar olabileceğini araştırıyor. İkili, klasik olarak iki boyutlu düzlemde ele alınan problemi üç boyutlu uzaya taşıyarak önemli sonuçlar elde etti. Matematik dünyasında uzun yıllardır büyük ilgi gören bu çalışmanın sonuçları geçen yıl bilim dünyasıyla paylaşıldı. Wang, söz konusu problemin matematik ve fiziğin farklı alanlarında benzer biçimlerde ortaya çıkmasının, konuya duyulan ilgiyi artırdığını ifade etti.
HILBERT’İN YÜZYILLIK PROBLEMİNE ÇÖZÜM ARAYIŞI
Chicago Üniversitesi’nde matematik profesörü olarak görev yapan 37 yaşındaki Yu Deng ise Alman matematikçi David Hilbert’in 1900 yılında ortaya koyduğu “Hilbert’in Altıncı Problemi” üzerine gerçekleştirdiği çalışmalarıyla ödüle layık görüldü. Bu problem, tek tek parçacıkların hareketlerinden yola çıkarak bir sistemin bütünüyle nasıl davrandığının matematiksel olarak açıklanmasını hedefliyor.
Gazların hareketleri üzerine çalışan Deng, parçacıkların mikroskobik davranışları ile gazların makroskobik özellikleri arasındaki matematiksel bağı ortaya koyan önemli sonuçlara imza attı. Ödül töreninin ardından konuşan Deng, uzun yıllardır örnek aldığı matematikçilerle aynı listede yer almaktan büyük mutluluk duyduğunu dile getirdi.
ÇİN’DE BÜYÜK GURUR YAŞANDI
Hong Wang ve Yu Deng’in tarihi başarısı Çin’de geniş yankı uyandırdı. “Fields Madalyası” ve “Fields Madalyası’nı kazanan ilk Çinli matematikçiler” etiketleri, Weibo ve Rednote başta olmak üzere sosyal medya platformlarında milyonlarca görüntülenmeye ulaştı.
Sosyal medya kullanıcıları iki matematikçinin başarısını “tüm Çin halkının gururu” ve “tarihi bir gelişme” sözleriyle değerlendirdi. Çin basını da Wang ve Deng’in eğitim hayatı, akademik çalışmaları ve kariyer yolculuklarına geniş yer ayırdı.
Fields Madalyası’nı kazanan ilk Çin kökenli matematikçi Shing-Tung Yau ise gelişmeyi değerlendirirken, “Bu, Çin matematik camiasının onlarca yıldır gerçekleştirmeyi beklediği bir hayaldi” ifadelerini kullandı.
