Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerini kullanarak Türkiye’deki genç işsizliği ve “ev genci” sorununu derinlemesine ele aldı. Aktaş, Türkiye’nin ekonomik büyüme ve başarı hikayesine karşılık, 15-34 yaş grubundaki her 100 gençten 28’inin ne eğitimde ne de istihdamda olduğunu vurguladı. Enerji keşifleri ve ihracat artışları gibi olumlu ekonomik gelişmelere rağmen, gençlerin istihdam edilmediğini belirterek, “Karadeniz’den doğalgaz, Gabar’dan petrol fışkırıyor, enflasyon düşüyor; bu tümüyle doğru olsa bile, 15-34 yaş grubundaki 100 gencin 28’inin işsiz olması ne anlama geliyor?” ifadelerini kullandı.
Aktaş, TÜİK verilerine dayanarak son altı yılın ilk çeyrek sonuçlarını inceleyerek, ne eğitimde ne istihdamda olan genç nüfus oranının değişmediğini belirtti. Verilere göre 15-34 yaş grubundaki nüfusun yaklaşık yüzde 30’u uzun yıllardır boşta kalıyor. 2021-2026 yılları arasında bu oran en düşük yüzde 26,6, en yüksek ise yüzde 30,9 seviyesine ulaştı. 2026 yılının ilk çeyreğinde ise bu oran yüzde 28,2 olarak kaydedildi.
Yaş grupları incelendiğinde, 15-34 yaş aralığındaki 24 milyon genç, üç alt grupta değerlendirildi: 15-24 yaş grubundaki 11,4 milyon gencin yüzde 23,6’sı, yani 2,7 milyon kişi iş bulamıyor. 25-29 yaş grubundaki 6,4 milyon gencin yüzde 31,9’u (yaklaşık 2 milyon kişi) ise ne okuyabiliyor ne de çalışabiliyor. 30-34 yaş grubunda ise 6,2 milyon gencin yüzde 33’ü, yani 2 milyon kişi ne eğitimde ne istihdamda olarak kaydedildi.
Kadınlarda durum daha da kritik. Aktaş, kadınlardaki işsizlik oranının genel ortalamayı yükselttiğini belirtti. 15-34 yaş grubundaki her 100 erkekten 17’si işsizken, bu oran kadınlarda yüzde 40’a çıkıyor. Bu yaş grubundaki 11,8 milyon kadından 4,7 milyonu, yani her 10 kadından 4’ü ne eğitim görüyor ne de bir işte çalışıyor.
Üniversite mezunları arasında işsizlik oranı da dikkat çekici. 2026’nın ilk çeyreği itibarıyla, 15-24 yaş grubundaki üniversite mezunlarından 1,1 milyonunun yüzde 32,5’inin yani 369 bininin iş bulamadığı ortaya kondu. Bu gençlerin büyük kısmını, 274 binle kadınlar oluşturuyor.
Sonuç olarak, Türkiye’nin büyüme hikayesi gençlerin işsizlik sorunu göz önüne alındığında eksik kalıyor. Bu durumu gençlere aktarmak ve gelecekteki fırsatları yaratmak için atılacak adımlar büyük önem taşıyor.
