Sağlık alanında dünya genelinde büyük bir endişe kaynağı olan yeni bir araştırma, modern yaşamın getirdiği ciddi bir tehdidi gözler önüne serdi. Cenevre Üniversitesi ile Cenevre Üniversitesi Hastaneleri tarafından gerçekleştirilen ve 1980-2021 yılları arasında yaklaşık 100 bin vakayı inceleyen bu 40 yıllık çalışma, kolorektal kanserin genç bireylerde hızla artış gösterdiğini ortaya koydu. Rutin tarama programlarının etkisiyle ileri yaş gruplarında kanser vakalarının azalmasına rağmen, 50 yaş altındaki yetişkinlerde tanı oranlarının her yıl artması, sağlık camiasını harekete geçirdi.
ERKEN TEŞHİS SORUNU: VAKA SAYILARI METASTAZ AŞAMASINA ULAŞTI Araştırmanın en endişe verici bulgularından biri, genç hastalara konulan tanıların zamanlaması oldu. 50 yaş altındaki hastaların yaklaşık yüzde 28’inin, kanser diğer organlara yayıldıktan sonra teşhis edildiği belirlendi. İleri yaş grubunda bu oran yüzde 20 civarındayken, gençlerde hastalığın bu kadar geç fark edilmesi ciddi bir tehlike arz ediyor. Cenevre Üniversitesi Hastaneleri Kıdemli Uzman Cerrahı Dr. Jeremy Meyer, açıklamasında, “Aile geçmişinde kanser öyküsü bulunmayan 30’lu yaşlardaki gençlerde bile bu vakalarla karşılaşabiliyoruz. Hastalar, belirtileri dikkate almadıkları için kliniğimize başvurduklarında kanser maalesef çoktan yayılmış oluyor,” diyerek durumu vurguladı.
HASTALIĞI TETİKLEYEN FAKTÖRLER: BESLENME VE MİKROBİYOM DEĞİŞİMİ Bilim insanları, gençlerde kolorektal kanserin neden bu kadar yaygın hale geldiğini derinlemesine araştırıyor. Henüz kesin bir neden belirlenmemiş olsa da, son 40 yılda değişen beslenme alışkanlıkları başlıca etken olarak öne çıkıyor. İşlenmiş gıda tüketimi, hareketsiz yaşam tarzı, obezite oranlarındaki artış ve genç yaşlarda maruz kalınan çevresel etmenlerin, bağırsak mikrobiyomunu olumsuz etkilediği düşünülüyor. Uzmanlar, rektum kanseri ve genç kadınlarda sağ kolon kanserinin artışının ardında farklı biyolojik ve çevresel mekanizmaların olduğunu belirtiyor.
“GENÇ YAŞTA KANSER OLMAZ” ALGISI TEHLİKE YARATIYOR Kolon kanserinin erken evrelerde sinsi bir şekilde ilerlemesi, tanı konulmasını zorlaştıran en büyük engel olarak karşımıza çıkıyor. Genç bireyler “bu yaşta kanser olmam” düşüncesiyle vücutlarının verdiği uyarıları göz ardı edebiliyor. Uzmanlar, kalıcı karın ağrıları, dışkıda kan görülmesi, açıklanamayan kilo kayıpları ve bağırsak düzenindeki kalıcı değişikliklerin göz ardı edilmemesi gereken ciddi uyarılar olduğunu vurguluyor. Dünya genelinde yılda 1.9 milyondan fazla yeni vaka ile ikinci en ölümcül kanser türü olan kolon kanseri, ülkeleri tarama stratejilerini yeniden gözden geçirmeye yöneltiyor. Amerika Birleşik Devletleri gibi birçok sağlık otoritesi, rutin tarama yaş sınırını 50’den 45’e düşürürken, aile öyküsü olan bireylerin daha erken yaşlarda kolonoskopi ve tarama yöntemlerinden yararlanmaları gerektiğini belirtiyor.
