Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde altın arama merakı giderek artıyor. Özellikle Aydın, Manisa, Denizli ve Uşak’ta yaşayan doğa tutkunları, akarsu yataklarında altın bulmak için bir araya geliyor. Klasik eleme yöntemleriyle gerçekleştirilen bu faaliyet, hem bir hobi hem de ek gelir kapısı olarak değerlendiriliyor.
Kırıntı madenciliği, basit ekipmanlarla yapılan bir süreçtir. Akarsu yataklarında kullanılan en yaygın yöntemlerden biri olan pan (tava) ile altın arama, yataktaki kumun tavaya alınarak su ile elenmesiyle gerçekleşiyor. Bu şekilde hafif malzemelerin uzaklaşması sağlanırken, altın dibe çöküyor. Diğer bir yöntem olan savak sistemi ise, su akışını kullanarak belirli noktalarda altının birikmesine yardımcı oluyor. Bazen küçük su motorlarıyla desteklenen bu sistemlerde kum ve toprak elenerek altın ayrıştırılıyor.
Aydın’ın Germencik ilçesindeki bir dere yatağında toplanan hobi tutkunu grup, sosyal medya üzerinden organize olarak altın arıyor. Bu grubun kurucusu Ahmet Gür, altın aramaya beş yıl önce hobi olarak başladığını ve hafta sonlarını eşiyle birlikte doğada geçirdiğini ifade ediyor. Gür, buldukları altın miktarına göre değişen kazançlarını, doğada vakit geçirmenin keyfiyle birleştirdiklerini belirtiyor. “Bazen günde 3-5 gram altın bulabiliyoruz ama bazı günler ise 1 gram bulmak için birkaç gün beklemek zorunda kalabiliyoruz,” diyor.
Doğal yaşam alanlarına zarar vermemeye özen gösterdiklerini vurgulayan Gür, “Geçtiğimiz yıllarda kuraklık nedeniyle altın bulmak zorlaşmıştı ama bu yıl dereler yenilendi,” sözleriyle ekliyor. Aydın’dan gelen diğer bir altın arayıcısı Birol Kayalıoğlu ise, hobi olarak başladığı bu yolculuğun, altın bulduktan sonra nasıl bir tutku haline dönüştüğünü anlatıyor. Kayalıoğlu, “Kahvede oturmak yerine ailemle birlikte dereye gelirken, bugün yarım gram altın buldum. Hem eğleniyor hem de kazanç sağlıyorum,” şeklinde konuşuyor.
Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ahmet Hamdi Deliormanlı, kırıntı madenciliğinin uzun yıllardır bilinen bir yöntem olduğunu belirterek, “Ana yataklardan taşınmış altınların derelerde birikmesi sonucu elde edilen bu üretim tekniği, yüzyıllardır uygulanıyor,” diyor. Ancak Deliormanlı, bu yöntemle büyük bir ekonomik zenginlik elde etmenin mümkün olmadığını, kırıntı madenciliğinden elde edilen altının 18-23 ayar arasında olabileceğini vurguluyor. Toplanan altınlar, ayar tespitinin ardından hurda altın olarak satılabiliyor.
Sonuç olarak, Türkiye’nin dereleri, hobi olarak başlayan altın arama faaliyetlerine ev sahipliği yaparken, bu süreçte doğayla iç içe olmanın keyfi de yaşanıyor.
